Tác giả: APTEC Technical
Người dịch: PhúcVy
Hiệu đính:Dragonfly
Đây là bài viết thứ hai của Trung tâm Công nghệ In Tiên tiến (APTEC), tập trung trình bày các phương pháp kỹ thuật trong tái tạo màu sắc (in Offset, in Flexo và in kỹ thuật số) dựa trên phương pháp Color Tone Value (CTV). Trong phần này, bài viết làm rõ cách thức ứng dụng phương pháp CTV nhằm hiệu chuẩn máy in Offset bốn màu, qua đó kiểm soát và ổn định chất lượng tái tạo màu trong quá trình in.
Thứ Hai, ngày 08 tháng 12 năm 2025
Được thực hiện bởi APTEC, HK
Bối cảnh nghiên cứu
Hiệu chuẩn máy in là một trong những biện pháp quan trọng nhằm kiểm soát chất lượng in. Tiêu chuẩn ISO/TS 10128, do ISO/TC 130 ban hành, mô tả nhiều phương pháp khác nhau để hiệu chuẩn máy in. Một tài liệu quan trọng khác trong kiểm soát chất lượng in là ISO 12647-2, trong đó sử dụng giá trị Lab làm thông số kiểm soát chính. Tuy nhiên, trong thực tế sản xuất thì thợ in thường sử dụng giá trị mật độ (density) làm cơ sở kiểm soát màu, đồng thời áp dụng công thức Murray–Davies để tính toán gia tăng tầng thứ (TVI).
Về phía khách hàng, tiêu chí nghiệm thu sản phẩm in thường dựa trên cảm nhận thị giác về màu sắc, điều này dẫn đến những sai lệch nhất định trong đánh giá chất lượng. Nguyên nhân là do cùng một giá trị mật độ có thể tạo ra các màu sắc khác nhau, và những màu sắc khác nhau lại có giá trị gia tăng tầng thứ khác nhau. Bên cạnh đó, mỗi loại vật liệu in yêu cầu đường Curves riêng, gây khó khăn trong công tác quản lý và chuẩn hóa. Mặc dù mật độ là một mục tiêu hiệu quả để theo dõi trạng thái hoạt động của máy in, nhưng đây không phải là phương pháp tối ưu để kiểm soát màu sắc.
Năm 2005, William B. Birkett và Charles Spontelli đã giới thiệu khái niệm CTV, với tên gọi ban đầu là Colorimetric Tone Value. Đến năm 2017, ISO ban hành tiêu chuẩn ISO 20654 (Graphic technology — Measurement and calculation of spot color tone value), trong đó đề xuất sử dụng Spot Color Tone Value (SCTV) để kiểm soát tầng thứ của màu pha. Kể từ đó, thuật ngữ Colorimetric Tone Value được đổi thành Color Tone Value (CTV). Tuy nhiên, trong nhiều năm, phương pháp này chưa được áp dụng rộng rãi trong ngành in.
Trung tâm Công nghệ In Tiên tiến (APTEC), đặt tại Hồng Kông (sau đây gọi tắt là APTEC), đã không ngừng thúc đẩy quá trình tiêu chuẩn hóa ngành in từ năm 2007. Năm 2019, APTEC đã tiến hành thử nghiệm và ứng dụng SCTV trong in Offset bốn màu, đồng thời thực hiện một chương trình thử nghiệm quy mô lớn, được xem là chưa từng có tiền lệ trong ngành in. Qua nhiều lần thử nghiệm, kết quả cho thấy SCTV hoàn toàn phù hợp để áp dụng trong in bốn màu, và được đánh giá là một phương pháp kiểm soát màu sắc có tính thực tiễn cao.
ICC profile được xây dựng dựa trên phương pháp CTV cho hai loại vật liệu in là CCNB (Clay Coated News Back) và white board đã được International Color Consortium (ICC) công nhận (www.color.org). Đây không chỉ là bộ dữ liệu đầu tiên được gửi từ Trung Quốc, mà còn là những bộ dữ liệu đầu tiên trên thế giới được công nhận cho vật liệu CCNB và white board.
Đến năm 2023, ISO đã công bố phiên bản mới của ISO/TS 10128 và lên kế hoạch phát hành phiên bản cập nhật của ISO 12647-2, trong đó xác định Color Tone Value (CTV) là một trong những phương pháp được công nhận chính thức để hiệu chuẩn máy in.
Đặc điểm của phương pháp CTV:
– Kiểm soát đường Curve đầu ra của RIP, tương tự như đường Curve hiệu chuẩn TVI.
– Đo giá trị màu của tầng thứ.
– Tính toán giá trị tầng thứ dựa trên dữ liệu LAB/XYZ.
– Không đo mật độ và không yêu cầu sử dụng bộ lọc RGB trong quá trình đo và tính toán tầng thứ.
– Sử dụng đường cong tuyến tính để tính toán giá trị tầng thứ.
– Đo giá trị màu LAB của thang kiểm tra trên từng bản kẽm trong hệ CMYK.
Lợi ích của phương pháp CTV:
– Có thể áp dụng cho nhiều phương pháp in khác nhau, bao gồm in Offset, in Flexo, in kỹ thuật số và in ống đồng.
– Phù hợp cho in màu pha, in bốn màu và in nhiều màu.
– Có thể sử dụng với mọi loại mực và mọi loại vật liệu in.
– Áp dụng cho tram AM, tram FM, tram lai (hybrid) và continuous tone.
– Dễ tiếp cận, do phương pháp này tương đồng với cách kiểm soát tầng thứ truyền thống, đồng thời kiểm soát trực tiếp màu sắc của điểm tram.
– Đặc biệt phù hợp cho in bao bì, trong đó đường Curve của hệ màu CMYK và màu pha được tính toán và sử dụng theo cùng một nguyên tắc.
– Tạo ra trame chuyển sắc mượt hơn, thể hiện chi tiết tốt hơn và độ tương phản màu cao hơn.
(Trái) Sử dụng phương pháp kiểm soát màu CTV. (Phải) Sử dụng các phương pháp kiểm soát màu khác
Các bước hiệu chuẩn máy in theo phương pháp CTV
Bước đầu tiên là thực hiện in tuyến tính, tức là không sử dụng các đường cong bù trừ, nhằm đảm bảo rằng giá trị tầng thứ đầu vào 50% sẽ cho ra giá trị tầng thứ đầu ra 50%. Khuyến nghị tiến hành đo tầng thứ trên bản kẽm tại mỗi mức tăng 10%, đồng thời kiểm tra độ đồng đều giữa hai bên trái – phải của tờ in. Sai số kiểm soát tầng thứ nên được giới hạn trong ±1%. Trong trường hợp giá trị tầng thứ đầu ra tại mức 50% không đạt đúng 50%, cũng không phải là vấn đề nghiêm trọng. Các dữ liệu đo được trên bản kẽm có thể được ghi nhận làm dữ liệu tham chiếu, phục vụ cho công tác kiểm soát và đánh giá chất lượng ở các giai đoạn tiếp theo.
Tính toán bù trừ đường Curve CTV
Tiếp theo là chuẩn bị cho quá trình in. Cần kiểm tra toàn bộ các yếu tố vật lý và hóa học của máy in, bao gồm nước máng, lô cao su, áp lực in, cũng như các thông số liên quan khác. Máy in phải được duy trì trong trạng thái ổn định và có khả năng lặp lại; đồng thời, tất cả các yếu tố biến thiên cần được ghi nhận đầy đủ để phục vụ cho việc theo dõi và kiểm soát chất lượng. Quá trình in được thực hiện dựa trên các yêu cầu về giá trị CIELab đối với các màu tông nguyên. Lần in tuyến tính đầu tiên có vai trò đặc biệt quan trọng, vì nó giúp đánh giá mối quan hệ và mức độ tương thích giữa máy in, mực in và giấy in, từ đó cho phép điều chỉnh các thông số cần thiết nhằm đạt được kết quả in tối ưu.
Bảng 1. Dữ liệu giá trị mục tiêu của vật liệu (dựa trên các giá trị mục tiêu do APTEC trình lên ISO/TC130 và ICC)
Mục tiêu của quá trình hiệu chuẩn là đạt được các giá trị CIELab mục tiêu, không phải mật độ, đồng thời kiểm tra độ đồng đều của khuôn in trên toàn bộ khổ in. Trong điều kiện ô tông nguyên đạt mật độ lý tưởng, sai lệch màu giữa phần trên và phần dưới của khuôn in cần được kiểm soát trong ±0,05 nhằm đảm bảo tính đồng nhất.
Bảng 2. Dữ liệu giá trị màu mục tiêu (dựa trên các giá trị mục tiêu do APTEC trình lên ISO/TC130 và ICC)
** Sử dụng white backing (lót trắng) để đo.
Sau khi đạt được các giá trị mục tiêu, tiến hành đo toàn bộ các mục tiêu tầng thứ CTV, sau đó sử dụng phần mềm chuyên dụng để tính toán hiệu chuẩn đường Curve CTV/SCTV và nhập các điểm đo được vào RIP.
Áp dụng đường Curve CTV
Khi hoàn tất giai đoạn in tuyến tính, bước tiếp theo là in hiệu chuẩn CTV, trong đó giữ nguyên các thiết lập phím mực để tiếp tục in ở điều kiện sản xuất thông thường. Yêu cầu lý tưởng của quá trình hiệu chuẩn CTV là giá trị sai lệch CTV tại các giá trị tầng thứ 25%, 50% và 75% bằng 0, với dung sai cho phép là ±3. Ví dụ, giá trị tầng thứ 25% sau in được xem là đạt yêu cầu khi nằm trong khoảng từ 22% đến 28%. Việc tính toán CTV được thực hiện theo hướng dẫn trong tiêu chuẩn ISO 20654:2017 – Graphic technology — Measurement and calculation of spot color tone value. Trong suốt quá trình này, có thể sử dụng thiết bị và phần mềm đo màu do X-Rite hoặc Techkon cung cấp để theo dõi và giám sát tầng thứ, chẳng hạn như máy đo quang phổ eXact và SpectroDens. Khi áp dụng phương pháp CTV, gia tăng tầng thứ không cần được xem xét riêng biệt. Đồng thời, cần kiểm tra và xác lập các giá trị dung sai tầng thứ cho cả tờ OK PRINT và quá trình sản xuất.
Giám sát quá trình in
Để kiểm soát chất lượng in hiệu quả, cần tiến hành đo thang màu và ghi nhận các thông số bao gồm mật độ và giá trị màu Lab, cả ở trạng thái ướt (wet-dens) và khô (dry-dens). Bên cạnh đó, các giá trị Lab của ô chồng màu RGB,giá trị tầng thứ theo CTV và cân bằng xám cũng phải được theo dõi, vì đây đều là những tham số then chốt trong kiểm soát chất lượng in. Song song với đó, cần đặc biệt chú ý đến màu của vật liệu in, bởi các loại vật liệu khác nhau có thể tác động trực tiếp đến màu sắc sản phẩm in, đặc biệt là ở vùng sáng. Một yếu tố khác không thể bỏ qua là chất làm trắng quang học (OBA), vốn có khả năng ảnh hưởng đến cảm nhận thị giác cũng như giá trị đo màu. Hàm lượng OBA có thể được đánh giá thông qua hai phương pháp, bao gồm chỉ số ΔB và chỉ số ΔCIE Lab b*. Đối với các loại giấy không tiêu chuẩn, phương pháp tính toán tương đối theo vật liệu in được áp dụng, được gọi là Substrate Corrected Color Aim (SCCA). Phương pháp này do David McDowell (Hoa Kỳ) đề xuất vào năm 2004, và là một kỹ thuật hiệu chỉnh tuyến tính dựa trên các giá trị kích thích 3 thành phần (tristimulus values). Nguyên lý cốt lõi của SCCA là điều chỉnh các giá trị màu mục tiêu CIELab của mực in theo màu sắc thực tế của giấy, trong đó các giá trị tông nguyên sau hiệu chỉnh được sử dụng làm mục tiêu in.
Sau khi hoàn tất hiệu chuẩn CTV, một đường Curve sẽ được tạo ra và được sử dụng trong quá trình in tiếp theo. Việc liên tục giám sát xem vùng 50% có được in ra đúng 50% hay không là yếu tố then chốt để đảm bảo tính ổn định của quá trình in. Nếu giá trị vùng 50% đầu ra lệch khỏi giá trị mục tiêu, điều này có thể cho thấy tình trạng của máy in đã có sự thay đổi. Ngoài ra, khi in trên các loại vật liệu khác nhau, đường Curve hiện có có thể không còn phù hợp, và khi đó cần tiến hành hiệu chuẩn lại.
Sự hỗ trợ từ Chính quyền Đặc khu Hành chính Hồng Kông (HKSAR)
Dự án “Color • Method • Master: GBA ReCreates the World’s Color” được Chính quyền Đặc khu Hành chính Hồng Kông (HKSAR) hỗ trợ nhằm thúc đẩy đổi mới và tiêu chuẩn hóa trong lĩnh vực in.
Nhằm thúc đẩy việc ứng dụng hiệu quả phương pháp Color Tone Value (CTV), Hiệp hội In Hồng Kông (Hong Kong Printers Association – HKPA) đã xin tài trợ thành công từ Cơ quan Phát triển Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo (Cultural and Creative Industries Development Agency) trực thuộc Chính quyền HKSAR để tổ chức dự án “Color • Method • Master: GBA ReCreates the World’s Color” (gọi tắt là “Color • Method • Master”), với APTEC đóng vai trò là đơn vị triển khai thực hiện.
Trong khuôn khổ dự án này, “CTV Pilot Scheme” và “Production of CTV Characterization Dataset” được xác định là hai chương trình trọng điểm, nhằm mở rộng phạm vi ứng dụng của phương pháp CTV trong thực tiễn sản xuất in.
Nhận xét từ các đơn vị ứng dụng CTV
Ông Ngan, Trưởng bộ phận chế bản của Safe Power Printing & Box (Dong Guan) Mfg. Co., Ltd., cho biết rằng việc áp dụng hiệu chuẩn CTV trong in bảy màu (seven-color / multi-color) giúp đạt được chuyển tông mượt, tái tạo hình ảnh chi tiết hơn, và doanh nghiệp của ông sẽ tiếp tục triển khai CTV trong hoạt động sản xuất thực tế.
Bà Helena Ho, Quản lý vận hành của Kinta Press Packaging Sdn Bhd, chia sẻ: “CTV cho phép chúng tôi hoàn tất khâu xuất bản nhanh hơn đáng kể và là một phương pháp rất đơn giản. Nhờ đó, chúng tôi gặp ít sai sót và giảm đáng kể sự khó khăn trong quá trình vận hành.”
Để tìm hiểu thêm về ứng dụng của phương pháp CTV, vui lòng liên hệ APTEC qua địa chỉ email info@aptec.hkprinters.org hoặc truy cập www.ctv-aptec.org.
Bài viết tiếp theo trong chuỗi: Ứng dụng CTV trong in Flexo
Link bài báo gốc: APTEC Technical Article Series, Part 2: Implementing Color Tone Value (CTV) in Four-Color Offset Printing – WhatTheyThink
Link bài báo số 1: https://prima.vn/chuoi-bai-viet-ky-thuat-aptec-phan-1-tam-quan-trong-cua-hieu-chuan/
Học viện PrintMedia Việt Nam
Fanpage: https://www.facebook.com/printmediavn
Nhóm cộng đồng Zalo: https://zalo.me/g/xvoihp742
