Thông thường, có khá nhiều tranh luận giữa khách hàng và nhà sản xuất; khách hàng cầm tờ in ra ngoài xem màu lại bảo màu sắc tờ in sao không giống, không đạt và yêu cầu chỉnh sửa, in lại; còn người thợ in thì bảo màu sắc đã đạt, giống với mẫu khách hàng ký trước đó.
Đôi khi đơn giản chỉ vì nguồn sáng dùng để quan sát màu không giống nhau, dẫn đến không thống nhất, mà yêu cầu thêm xanh, thêm vàng… (Xem Hình 1: Không thống nhất nguồn sáng quan sát hình ảnh). Chúng ta cũng biết rằng khi quan sát hình ảnh dưới nguồn sáng đèn huỳnh quang sẽ khác với quan sát hình ảnh dưới nguồn sáng đèn sợi đốt và khác với nguồn sáng ban ngày tự nhiên. Như đã đề cập ở bài trước về đặc điểm của các nguồn sáng và có thể xem lại Hình 5: Sự khác biệt màu sắc khi quan sát tờ giấy màu đỏ dưới các nguồn sáng khác nhau trong bài “Một số loại nguồn sáng. Nguồn sáng tiêu chuẩn trong ngành in”, nguồn sáng sử dụng rất quan trọng, không những cần thống nhất mà còn phải phù hợp.
Hình 1: Không thông nhất nguồn sáng quan sát hình ảnh
Theo ISO 3664: 2009, điều kiện xem phù hợp cho ngành in là nguồn sáng D50 và để xem màu của tờ in hiệu quả nguồn sáng cần đáp ứng 5 điều kiện sau:
- Color Quality – Chất lượng màu sắc: khi kiểm tra và quan sát hình ảnh nên sử dụng nguồn sáng D50 có nhiệt độ màu 5000 ºK. Đây là nguồn sáng mô phỏng ánh sáng ban ngày tự nhiên (ánh sáng mặt trời vào bình minh và hoàng hôn), chỉ số hoàn màu (CRI) trên 90.
- Light Intensity – Cường độ sáng: Đây là yếu tố cũng khá quan trọng của nguồn sáng để hiển thị hình ảnh nhất quán. Cường độ ánh sáng nên có giá trị từ 1750 lux đến 2250 lux, với 2000 lux là tối ưu.
- Evenness – Sự đồng đều: Cường độ ánh sáng đồng đều trên một hình ảnh đảm bảo màu sắc tái tạo chính xác. Cường độ chiếu sáng của các góc xung quanh (buồng quan sát) đảm bảo bằng 60% của cường độ chiếu sáng ở trung tâm (Ví dụ: ở trung tâm buồng chiếu sáng 2000 lux thì bốn góc sẽ là có cường độ ít nhất là 1200 lux).
- Surround – Điều kiện xung quanh: màu sắc của các đối tượng xung quanh cũng ảnh hưởng đến sự cảm nhận màu sắc. Tiêu chuẩn quy định màu sắc xung quanh nên là màu trung tính hoăc mờ (Xem Hình 2: Sự ảnh hưởng của màu viền, màu nền đến đối tượng hình ảnh bên trong).
Hình 2: Sự ảnh hưởng của màu viền, màu nền đến đối tượng hình ảnh bên trong
- Geometry – góc hình học chiếu sáng: Ánh sáng chiếu sáng chói quá mức có thể làm cho mắt chúng ta cảm nhận hình ảnh bị mất chi tiết, hoặc vùng ánh sáng không đủ cũng sẽ ảnh hưởng (Xem Hình 3: Sự ảnh hưởng khi góc chiếu sáng không hợp lý). Tiêu chuẩn không quy định về hình học chiếu sáng, nhưng có thể tham khảo một số góc hình học chiếu sáng trong #GTI Graphic Technology, Inc.
Xem Hình 3: Sự ảnh hưởng chi tiết khi góc chiếu sáng không hợp lý.
Trên: Hình ảnh bị chói sáng, Dưới: Hình ảnh không bị chói sáng
Khi đã thống nhất nguồn chiếu sáng khi quan sát màu sắc thì việc đảm bảo nhìn màu sắc giống nhau giữa khách hàng và nhà sản xuất sẽ trở nên dễ dàng hơn (Xem Hình 4: Sự thống nhất nguồn sáng quan sát hình ảnh).
Hình 4: Sự thống nhất nguồn sáng quan sát hình ảnh
—-
Chỉ số hoàn màu (Color Rendering Index – CRI) định lượng khả năng của một nguồn sáng để tái tạo chính xác màu sắc của các đối tượng thử nghiệm tiêu chuẩn, nó có giá trị từ 1-100. Khi so sánh các nguồn sáng, chỉ số CRI càng cao thì ánh sáng càng chính xác.Giá trị CRI là 100 có nghĩa là nguồn sáng sẽ thể hiện màu sắc chính xác giống như đèn chiếu sáng tham chiếu. (Xem Hình 5: Bảng kết quả kiểm tra các thông số chất lượng của một bóng đèn LED D50)
Hình 5: Bảng kết quả kiểm tra các thông số chất lượng của một bóng đèn LED D50
